Regulacje dotyczące kwestii przesłaniania i nasłonecznienia nie zajmują wiele miejsca w aktach prawnych.
Jednak to właśnie te przepisy często determinują kształt inwestycji. W dzisiejszym artykule przyjrzymy się bliżej tym zagadnieniom i zobaczymy, jak istotny wpływ mają na proces projektowania i budowy nowych obiektów.
Nasłonecznienie budynków to nie tylko kwestia estetyki, ale także ma istotny wpływ na nasze codzienne funkcjonowanie i środowisko. Dlatego na etapie wydawania pozwoleń na budowę, projekt budowlany często podlega uzupełnieniu w zakresie przedstawienia analizy przesłaniania i nasłonecznienia. Dowiedzmy się więc, jak te aspekty wpływają na planowanie inwestycji.
Naturalne oświetlenie pomieszczeń
Kwestia dotycząca naturalnego oświetlania pomieszczeń została uregulowana w § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (dalej: r.w.t.).
Zgodnie z ust. 1 omawianego przepisu, konieczne jest, aby odległość między budynkiem, w którym znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi, a innymi obiektami, umożliwiała naturalne oświetlenie tychże pomieszczeń. Aby to zaistniało, spełnione muszą zostać następujące warunki:
- Odległość między ramionami kąta o wartości 60°, którego wierzchołek znajduje się wewnętrznie na ścianie, na osi okna pomieszczenia, które ma być oświetlone naturalnym światłem, nie może być mniejsza od:
- Wysokości przesłaniania, jeżeli obiekt przesłaniający ma wysokość do 35 metrów;
- 35 metrów, jeżeli obiekt przesłaniający ma wysokość powyżej 35 metrów.
Ponadto spełnione muszą zostać wszystkie wymogi, określone w § 57 i 60.
Oświetlenie naturalne — zgodność inwestycji z wymaganiami
Aby potwierdzić zgodność inwestycji z wymaganiami dotyczącymi naturalnego oświetlenia pomieszczeń, niezbędne jest przedstawienie analizy przesłaniania, zawierającej odpowiednie rysunki i opisy (najlepiej w ramach projektu zagospodarowania terenu). Ta dokumentacja pozwoli organom administracji architektoniczno-budowlanej oraz innym zainteresowanym stronami w postępowaniu o pozwolenie na budowę, dokładnie zrozumieć, że planowana inwestycja spełnia wymagania, o których mowa w § 13 ust. 1 r.w.t.
W analizie należy również uwzględnić stosunek powierzchni okien do powierzchni podłogi w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt ludzi (§ 57 r.w.t.) oraz kwestie związane z nasłonecznieniem (§ 60 r.w.t.). Prawo precedensowe wskazuje, że projekt zagospodarowania terenu inwestycji powinien zawierać odpowiednie dane, pozwalające organom stwierdzić spełnienie wymogu określonego w § 13 r.w.t., bez konieczności dodatkowej dokumentacji ze strony pracowników organów administracji architektoniczno-budowlanej.
Minimalny czas nasłonecznienia pomieszczeń
Zgodnie z § 60 ust. 1 r.w.t. pomieszczenia przeznaczone do zbiorowego przebywania dzieci w żłobku, przedszkolu i szkole, z wyjątkiem pracowni chemicznej, fizycznej i plastycznej, powinny mieć zapewniony czas nasłonecznienia co najmniej 3 godziny w dniach równonocy (21 marca i 21 września) w godzinach 8.00-16.00, natomiast pokoje mieszkalne – w godzinach 7.00-17.00.
Ponadto zgodnie z ust. 2 tego przepisu w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju, przy czym w śródmiejskiej zabudowie uzupełniającej dopuszcza się ograniczenie wymaganego czasu nasłonecznienia do 1,5 godziny, a w odniesieniu do mieszkania jednopokojowego w takiej zabudowie nie określa się wymaganego czasu nasłonecznienia.
Zgodność zamierzenia budowlanego z wymogami dotyczącymi nasłonecznienia
Przepisy prawne nie precyzują wyraźnie, w jaki sposób należy wykazać zgodność zamierzenia budowlanego z § 60 r.w.t. Nie można jednoznacznie stwierdzić, czy wymagany czas nasłonecznienia musi być ciągły, ponieważ przepis nie zawiera takich szczegółowych wytycznych.
W związku z tym możliwe jest spełnienie wymogów przepisu poprzez wykazanie, że suma okresów nasłonecznienia daje liczbę godzin zgodną z § 60 Rozporządzenia. Warto jednak podkreślić, że użyte przez ustawodawcę zwroty, takie jak „pokoje mieszkalne – w godzinach 7:00–17:00” oraz „w mieszkaniu wielopokojowym dopuszcza się ograniczenie wymagania określonego w ust. 1 co najmniej do jednego pokoju”, sugerują, że spełnienie wymagań przepisu dotyczy jednego pokoju (co może odnosić się do różnych okien tego samego pokoju). To wskazuje na brak możliwości spełnienia wymogów § 60 Rozporządzenia poprzez sumowanie czasu nasłonecznienia różnych pokoi w mieszkaniu.
Konieczne jest zatem spełnienie wymogu określonego w § 60 Rozporządzenia dla jednego pokoju, co oznacza, że może to dotyczyć różnych okien wewnątrz tego samego pokoju.
Podsumowanie
Nasłonecznienie budynków to istotny aspekt w procesie projektowania i budowy, który ma wpływ na komfort życia mieszkańców oraz efektywne wykorzystanie energii. Ponadto powinno być ono zgodne z przepisami prawnymi określającymi wymagania dotyczące naturalnego oświetlenia pomieszczeń. Projektanci budowlani powinni zwracać szczególną uwagę na rozmieszczenie okien oraz unikanie zacienienia przez inne obiekty, co zapewni odpowiednie nasłonecznienie wnętrz.
Analiza przesłaniania i nasłonecznienia powinna być przedstawiona organom administracji w procesie uzyskiwania pozwolenia na budowę, co potwierdzi zgodność inwestycji z obowiązującymi przepisami.
