Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego („MPZP”) to akt prawa miejscowego przyjmowany w formie uchwały rady gminy, który określa m.in. przeznaczenie terenów na obszarze objętych tym planem (np. zabudowa jednorodzinna, zabudowa wielorodzinna, grunty rolne itp.) oraz zasady kształtowania zabudowy (np. wysokość budynków, rodzaj dachu, intensywność zabudowy itp.). Ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości.
Treść MPZP ma więc istotny wpływ na korzystanie z nieruchomości i może prowadzić do licznych ograniczeń, w szczególności w zakresie planowanych inwestycji. Z tego względu właściciele nieruchomości objętych miejscowym planem zagospodarowania miejscowego mają kilka możliwości obrony przed niekorzystnymi dla nich zapisami – dotyczącymi zarówno ich własnej nieruchomości, jak i nieruchomości sąsiednich, jeżeli mogą mieć one wpływ na ich nieruchomość.
Zgłaszanie uwag do projektu MPZP
Przede wszystkim wskazać należy, że jednym z obligatoryjnych elementów procedury uchwalania MPZP jest umożliwienie wszystkim zainteresowanym zgłoszenia uwag do projektu MPZP. Projekt taki musi być wyłożony do publicznego wglądu przez co najmniej 21 dni oraz musi zostać wyznaczony termin na zgłaszanie uwag nie krótszy niż 14 dni od dnia zakończenia okresu wyłożenia projektu planu. Uwagi może wnieść każdy, kto kwestionuje ustalenia przyjęte w projekcie planu.
Każda zgłoszona uwaga musi zostać rozpatrzona przez organ (wójta, burmistrza lub prezydenta miasta). Lista uwag nieuwzględnionych zostaje przedstawiona radzie gminy wraz z projektem planu, rada gminy rozstrzyga o sposobie rozpatrzenia uwag do planu podczas uchwalania MPZP.
Jeżeli uwagi do projektu nie zostały uwzględnione i został uchwalony MPZP w kształcie niekorzystnym dla właściciela nieruchomości, możliwe jest zaskarżenie go do sądu administracyjnego.
Zaskarżanie MPZP do WSA
Zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym, każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego.
Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, co oznacza, że możliwe jest zaskarżenie go do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA), który może stwierdzić jego nieważność. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przysługuje skarga kasacyjna do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Zaskarżyć można zarówno uchwałę wprowadzającą pierwszy plan zagospodarowania dla danego terenu, jak i uchwały zmieniające już obowiązujący plan.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, właściciel nieruchomości położonej na obszarze planu ma co do zasady interes prawny w kwestionowaniu postanowień tego planu odnoszących się do tej nieruchomości, chyba że nie następuje zmiana dotychczasowego przeznaczenia terenu. Legitymacji do wniesienia skargi nie ma natomiast najemca ani dzierżawca.
Podstawę skargi mogą stanowić: istotne naruszenie zasad sporządzania studium lub planu miejscowego, istotne naruszenie trybu ich sporządzania oraz naruszenie właściwości organów. Więcej na temat poszczególnych podstaw skargi zobacz tutaj.
W przypadku planów miejscowych, które weszły w życie po 1 czerwca 2017 r. przed wniesieniem skargi do WSA nie jest konieczne podjęcie jakichkolwiek czynności przed organami gminy (w tym nie jest konieczne wcześniejsze wezwanie gminy do usunięcia naruszenia prawa). Możliwość wniesienia skargi nie jest ograniczona czasowo.
W przypadku starszych planów miejscowych pozostał obowiązek wezwania do usunięcia naruszenia prawa – wezwania takiego można dokonać w dowolnym czasie, jednak w takiej sytuacji termin na wniesienie skargi liczony jest od otrzymania odpowiedzi gminy na to wezwanie lub upływu terminu na wniesienie odpowiedzi.
Wpis sądowy od skargi wynosi 300 zł.
Sąd administracyjny nie może zmienić treści planu, a jedynie stwierdzić jego nieważność. Wniesienie skargi nie wpływa na obowiązywanie MPZP. Przestaje on obowiązywać dopiero z chwilą uprawomocnienia się wyroku sądu administracyjnego stwierdzającego jego nieważność.
adwokat Anna Witkowska
