Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego musi być zgodny ze studium.
W przeciwnym razie zachodzi przesłanka stwierdzenia jego nieważności.
Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy jest to akt określający założenia lokalnej polityki przestrzennej gminy. Nie jest ono natomiast aktem prawa miejscowego, a więc nie jest źródłem prawa powszechnie obowiązującego (nie może być podstawą wydawania indywidualnych decyzji administracyjnych czy orzeczeń). Uchwalenie studium jest obowiązkowe w każdej gminie.
Studium oddziałuje jednak pośrednio na prawa mieszkańców gminy, ponieważ wyznacza ogólne ramy dla postanowień miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego („MPZP”), który już jest aktem prawa miejscowego. Ustalenia studium są wiążące dla organów gminy przy sporządzaniu MPZP.
Uchwalenie MPZP jest bowiem możliwe tylko wówczas, gdy nie narusza on ustaleń studium. Wymóg ten dotyczy zarówno części tekstowej, jak i graficznej. Ustalenia planu miejscowego są więc konsekwencją zapisów studium.
Nie oznacza to jednak, że MPZP musi stanowić dokładne powtórzenie postanowień studium. Organ gminy nie może wyjść poza ogólne ustalenia wynikające ze studium, ale dopuszczalna jest interpretacja ustaleń w nim zawartych.
Zakres możliwych odstępstw w tym zakresie zależy od stopnia szczegółowości studium
w danej gminie.
Czasem studium ogranicza się do ogólnego wskazania przeznaczenia poszczególnych terenów, a czasem precyzyjnie określa np. dopuszczalną wysokość budynków, intensywność zabudowy czy minimalną powierzchnię biologicznie czynną.
Przyjmuje się, że MPZP może różnić się od studium o tyle, o ile nie prowadzi to do zaprzeczenia ogólnej idei przeznaczenia danego terenu. Postanowienia MPZP nie mogą doprowadzić do modyfikacji kierunków zagospodarowania przewidzianego w studium lub też określonego w studium sposobu zagospodarowania wykluczyć. MPZP będzie naruszał studium wtedy, gdy studium zawierać będzie niewątpliwe ustalenia co do przeznaczenia i funkcji poszczególnych terenów, zaś plan miejscowy określi te funkcje w sposób odmienny.
Na przykład, jeżeli studium przewiduje dla danego terenu zabudowę mieszkaniową, to dopuszczalne jest przeznaczenie w MPZP tego terenu pod zabudowę mieszkaniową i usługi nieuciążliwe. Nie jest natomiast możliwe dopuszczenie lokalizacji na tym terenie uciążliwych zakładów przemysłowych albo wprowadzenie zakazu jakiejkolwiek zabudowy, ponieważ takiego przeznaczenia nie da się pogodzić z zabudową mieszkaniową.
Może też zdarzyć się, że studium będzie przewidywało kilka alternatywnych sposobów zagospodarowania danego terenu – wówczas wybór jednego z tych sposobów należy do rady gminy.
Najczęściej MPZP stanowi po prosu doprecyzowanie studium i uzupełnienie tych elementów, które w studium (zwłaszcza, jeśli było ono dosyć ogólne), nie zostały określone.
Jeżeli natomiast studium zostało uchwalone wiele lat wcześniej i teraz nie jest już zgodne ze stanem rzeczywistym lub z obecnymi potrzebami gminy (czyli nie jest aktualne), w pierwszej kolejności powinna nastąpić zmiana studium (lub uchwalenie nowego studium), a dopiero później uchwalenie MPZP zgodnego z nowym brzmieniem studium.
Studium może też wskazywać, że w przypadku uchwalania planu miejscowego dla określonych terenów (np. cennych przyrodniczo) bądź w przypadku uwzględniania w MPZP pewnych inwestycji (np. istotnie oddziaływujących na środowisko), niezbędne będzie sporządzenie dodatkowych analiz lub innych dokumentów. Uchwalenie MPZP pomimo braku takich dokumentów będzie również sprzeczne ze studium.
Sprzeczność MPZP ze studium stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności planu miejscowego przez sąd administracyjny. Skargę na MPZP może wnieść do sądu administracyjnego każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone wskutek uchwalenia tego planu, a więc przede wszystkim właściciele nieruchomości objętych planem.
Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat zaskarżenia MPZP, kliknij TUTAJ i TUTAJ
adwokat Anna Witkowska
